{"id":9612,"date":"2024-03-04T16:27:53","date_gmt":"2024-03-04T16:27:53","guid":{"rendered":"https:\/\/www.investment.com.al\/?post_type=publication&#038;p=9612"},"modified":"2024-04-04T13:28:25","modified_gmt":"2024-04-04T13:28:25","slug":"sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise","status":"publish","type":"publication","link":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/publication\/sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise\/","title":{"rendered":"Sfidat e konkurrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ekonomis\u00eb"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"9612\" class=\"elementor elementor-9612\" data-elementor-post-type=\"publication\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e43a7eb e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"e43a7eb\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd89a6d elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"fd89a6d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.18.0 - 20-12-2023 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"558\" height=\"394\" src=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-9614\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise.png 558w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise-300x212.png 300w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise-350x247.png 350w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise-370x261.png 370w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise-255x180.png 255w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise-285x201.png 285w\" sizes=\"(max-width: 558px) 100vw, 558px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9ccffe5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"9ccffe5\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9cfbce0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9cfbce0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.18.0 - 20-12-2023 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\tIntervist\u00eb me znj. Diana Leka (Angoni), drejtore e Sekretariatit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Investimeve (KIS).\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-55b6aa3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"55b6aa3\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1fc4333 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1fc4333\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;content_width&quot;:&quot;full&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8fae146 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8fae146\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"597\" height=\"546\" src=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-9616\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka.jpg 597w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka-300x274.jpg 300w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka-350x320.jpg 350w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka-370x338.jpg 370w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka-255x233.jpg 255w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Diana-Leka-285x261.jpg 285w\" sizes=\"(max-width: 597px) 100vw, 597px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3d3ab49 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3d3ab49\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;content_width&quot;:&quot;full&quot;,&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-041db14 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"041db14\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>P\u00ebrtej shifrave, duhet t\u00eb flasim p\u00ebr sfidat e konkurrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ekonomis\u00eb, me fokus produktivitetin e pun\u00ebs dhe t\u00eb kapitalit, p.sh., a duhet t\u00eb hapim debatin n\u00ebse puna duhet t\u00eb taksohet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat nivele si fitimet nga investime n\u00eb tregjet financiare?! <br \/><br \/>Cilat duhet t\u00eb jen\u00eb parimet baz\u00eb dhe prioritetet e politikave n\u00eb kushtet kur modeli i funksionimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb shpejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb zhvillimeve demografike, gjeopolitike e teknologjike nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb si m\u00eb par\u00eb?!<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ec8d5e0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"ec8d5e0\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;container_type&quot;:&quot;flex&quot;,&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e9bb7d8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e9bb7d8\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p>Rritja ekonomike, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare, pritet t\u00eb jet\u00eb rreth 3.7% n\u00eb vitin 2023. Edhe p\u00ebr periudh\u00ebn afatmesme 2024-2026, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb fundit zyrtare n\u00eb vend, rritja ekonomike parashikohet t\u00eb jet\u00eb mesatarisht rreth 3.9% n\u00eb vit.<\/p><p>P\u00ebrtej shifrave t\u00eb rritjes, znj. Diana Leka, drejtore e Sekretariatit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Investimeve (KIS), nj\u00eb platform\u00eb dialogu publik-privat, thot\u00eb se megjithat\u00eb, inflacioni, mbi\u00e7mimi i Lekut, paq\u00ebndrueshm\u00ebria fiskale dhe institucionale, informaliteti \u2013 i cili kufizon ndikimin e politikave fiskale n\u00eb rastet e nd\u00ebrhyrjeve specifike q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb japin efektin e tyre, hyrja n\u00eb fuqi e ligjit t\u00eb ri t\u00eb t\u00eb ardhurave, konsiderohen nga sektori privat si problematika t\u00eb qen\u00ebsishme, t\u00eb cilat mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb ecurin\u00eb e aktivitetit t\u00eb tyre.<br \/><br \/><\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Si e vler\u00ebsoni ecurin\u00eb e ekonomis\u00eb shqiptare gjat\u00eb vitit 2023?<br \/><br \/><\/strong><\/p><p>Pas nj\u00eb recesioni t\u00eb fort\u00eb prej 3.3% n\u00eb vitin 2020, ekonomia p\u00ebrjetoi nj\u00eb rikuperim t\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb vitin 2021, me nj\u00eb norm\u00eb rritjeje prej 8.9%, duke vazhduar trendin pozitiv gjat\u00eb gjith\u00eb vitit 2022, me nj\u00eb norm\u00eb prej 4.9%, duke u shfaqur si nj\u00eb nga ekonomit\u00eb m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb rajonit.<br \/><br \/><\/p><p>Rritja ekonomike, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb qeveris\u00eb shqiptare, pritet t\u00eb jet\u00eb rreth 3.7% n\u00eb vitin 2023, e ndikuar nga zhvillimet e brendshme t\u00eb ekonomis\u00eb dhe pritshm\u00ebrit\u00eb p\u00ebr ekonomin\u00eb globale, ve\u00e7an\u00ebrisht at\u00eb t\u00eb Bashkimit Europian.<br \/><br \/><\/p><p>Institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare nd\u00ebrkoh\u00eb kan\u00eb pritshm\u00ebri m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb lidhje me 2023, ku BERZH vler\u00ebson nj\u00eb rritje m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, n\u00eb rreth 2,5% (Transition Report, Janary 2024), BB 3,6% (Regular Economic Report, Fall 2023) dhe FMN 3,6% (Economic Outlook, October 2023).<\/p><p>Megjithat\u00eb, vlen t\u00eb theksohet se ekonomia shqiptare ka performuar gjithmon\u00eb e m\u00eb mir\u00eb sesa parashikimet\/vler\u00ebsimet e b\u00ebra p\u00ebr t\u00eb. Bazuar n\u00eb vler\u00ebsimet m\u00eb t\u00eb fundit t\u00eb INSTAT, ekonomia \u00ebsht\u00eb rritur mesatarisht 3,24% n\u00eb 9 muajt e par\u00eb t\u00eb vitit, kryesisht nga aktivitetet e nd\u00ebrtimit dhe sh\u00ebrbimeve, ve\u00e7an\u00ebrisht turizmi.<br \/><br \/><\/p><p>Bazuar n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e Barometrit t\u00eb Turizmit Bot\u00ebror, publikuar nga UNWTO, Shqip\u00ebria mbante vendin e tret\u00eb n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr sa i p\u00ebrket rritjes s\u00eb sektorit t\u00eb turizmit n\u00eb shtat\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb vitit 2023, krahasuar me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit 2019. Numri i turist\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri u rrit me 56% krahasuar me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb para-pandemin\u00eb n\u00eb vitin 2019.<br \/><br \/><\/p><p>Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb moment p\u00ebr t\u00eb cilin duhet reflektuar, vepruar me maturi dhe men\u00e7uri p\u00ebr sa i p\u00ebrket shfryt\u00ebzimit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm dhe p\u00ebrfitimit real, po t\u00eb kemi parasysh edhe incentivat fiskale t\u00eb sektorit, por jo vet\u00ebm. E r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb t\u00eb mbahet parasysh informaliteti me specifikat e veta dhe tipi i turistit q\u00eb viziton vendin ton\u00eb, duke monitoruar se sa realisht sjell\/paguan \u00e7do turist n\u00eb vend. Bazuar tek i nj\u00ebjti burim, kontributi i turizmit n\u00eb PBB \u00ebsht\u00eb rritur me 2% n\u00eb 2023 krahasuar me vitin 2019, edhe pse numri i t\u00eb pun\u00ebsuarve n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor nuk ka sh\u00ebnuar t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn rritje (vet\u00ebm 0.2%).<br \/><br \/><\/p><p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, zhvillimet n\u00eb tregun e pun\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb gjithashtu pozitive deri m\u00eb tani. T\u00eb dh\u00ebnat e fundit t\u00eb INSTAT-it, bazuar n\u00eb Anket\u00ebn Tremujore t\u00eb Forcave t\u00eb Pun\u00ebs (AFP) n\u00eb tremujorin e tret\u00eb 2023, tregojn\u00eb se shkalla zyrtare e papun\u00ebsis\u00eb p\u00ebr grupmoshat 15-64 vje\u00e7 \u00ebsht\u00eb 11%, krahasuar me 10.8% p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjtin tremujor nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<br \/><br \/><\/p><p>N\u00eb n\u00ebnt\u00ebmujorin e par\u00eb t\u00eb vitit 2023, Investimet e Huaja Direkte (IHD) sh\u00ebnuan nj\u00eb vler\u00eb prej +1088 milion\u00eb eurosh, me rritje prej +10,6% krahasuar me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn periudh\u00eb t\u00eb vitit 2022, kryesisht t\u00eb p\u00ebrqendruara n\u00eb aktivitetet e pasurive t\u00eb paluajtshme, sektori i hidrokarbureve, nd\u00ebrmjet\u00ebsimit financiar, si dhe sektori i energjis\u00eb.<br \/><br \/><\/p><p>Gjat\u00eb 2023, eksportet e vendit ran\u00eb me 10% n\u00eb vler\u00eb krahasuar me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, kryesisht nga zhvler\u00ebsimi i lart\u00eb i Euros, i cili ka sjell\u00eb problematika p\u00ebr eksportuesit shqiptar\u00eb, duke i b\u00ebr\u00eb ata shum\u00eb m\u00eb pak konkurrues dhe sidomos sektorin fason, i cili n\u00ebse do t\u00eb duhet t\u00eb mbijetoj\u00eb, do t\u00eb duhet t\u00eb mendoj\u00eb kalimin drejt nj\u00eb veprimtarie me vler\u00eb m\u00eb t\u00eb shtuar.<br \/><br \/><\/p><p>Inflacioni ka reflektuar ndikimin e fundit t\u00eb goditjeve t\u00eb ofert\u00ebs s\u00eb jashtme p\u00ebr shkak t\u00eb konfliktit n\u00eb Ukrain\u00eb, duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb nga \u00e7\u00ebshtjet kryesore makroekonomike p\u00ebr ekonomin\u00eb ton\u00eb, si n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb tjera n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Inflacioni n\u00eb Shqip\u00ebri arriti vler\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb tetor 2022, me 8,3%, i nxitur kryesisht nga kostot e ushqimit dhe transportit. Inflacioni mesatar p\u00ebr vitin 2023 \u00ebsht\u00eb rreth 4.8%, mbi objektivin e Bank\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb prej 3%.<br \/><br \/><\/p><p>Duke pasur nj\u00eb regjim t\u00eb lir\u00eb t\u00eb kursit t\u00eb k\u00ebmbimit, monedha vendase (Leku) ka q\u00ebndruar mjaft stab\u00ebl ndaj valutave kryesore (Euro, etj.) rreth nivelit 120 lek\u00eb\/euro gjat\u00eb viteve 2019-2021, periudh\u00eb e cila p\u00ebrkon me pandemin\u00eb, por \u00ebsht\u00eb mbi\u00e7muar n\u00eb dy vitet e fundit, me nj\u00eb trend t\u00eb shpejt\u00eb duke u tregtuar me 119 lek\u00eb\/euro n\u00eb 2022 dhe 109 lek\u00eb\/euro gjat\u00eb 2023.<br \/><br \/><\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Si e prisni ecurin\u00eb e ekonomis\u00eb s\u00eb vendit n\u00eb vitin 2024? Cil\u00ebt jan\u00eb faktor\u00ebt q\u00eb do t\u00eb ndikojn\u00eb pozitivisht dhe negativisht? <br \/><br \/><\/strong><\/p><p>Bazuar n\u00eb sa m\u00eb lart, ekonomia shqiptare ka shfaqur ecuri pozitive dhe t\u00eb k\u00ebnaqshme gjat\u00eb vitit 2023 dhe t\u00eb mir\u00ebkrahasuar me vendet e rajonit.<br \/><br \/><\/p><p>Megjithat\u00eb, inflacioni, mbi\u00e7mimi i Lekut, paq\u00ebndrueshm\u00ebria fiskale dhe institucionale, informaliteti \u2013 i cili kufizon ndikimin e politikave fiskale n\u00eb rastet e nd\u00ebrhyrjeve specifike q\u00eb t\u00eb mund t\u00eb japin efektin e tyre, hyrja n\u00eb fuqi e ligjit t\u00eb ri t\u00eb t\u00eb ardhurave, konsiderohen nga sektori privat si problematika t\u00eb qen\u00ebsishme, q\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb ecurin\u00eb e aktivitetit t\u00eb tyre.<br \/><br \/><\/p><p>Nd\u00ebrsa mungesa sasiore dhe cil\u00ebsore e fuqis\u00eb pun\u00ebtore rikonfirmohet edhe p\u00ebr 2024, tashm\u00eb e evidentuar e prioritizuar n\u00eb analizat e KI q\u00eb nga 2017 p\u00ebr sektor\u00eb specifik\u00eb.<br \/><br \/><\/p><p>P\u00ebr periudh\u00ebn afatmesme 2024-2026, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb fundit zyrtare n\u00eb vend, rritja ekonomike parashikohet t\u00eb jet\u00eb mesatarisht rreth 3.9% n\u00eb vit, ku rritja p\u00ebr vitin 2024 parashikohet n\u00eb nivelin 3,8%. Institucionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare tregohen m\u00eb konservatore n\u00eb parashikimet e tyre p\u00ebr vitin 2024. Sipas BERZH, rritja n\u00eb 2024 do t\u00eb jet\u00eb 3,3%, FMN parashikon rritje 3,3% nd\u00ebrsa BB parashikon rritje 3,2%.<br \/><br \/><\/p><p>Bazuar n\u00eb Treguesin e Ndjesis\u00eb Ekonomike, i cili u rrit gjat\u00eb fundvitit 2023, duke q\u00ebndruar mbi mesataren afatgjat\u00eb, mund t\u00eb themi se ekonomia po jep sinjale pozitive, kryesisht nga rritja e besimit n\u00eb sektor\u00ebt e nd\u00ebrtimit, sh\u00ebrbimeve dhe m\u00eb pak nga ai i industris\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb tregtia dhe besimi i konsumator\u00ebve nuk kan\u00eb ndryshuar.<br \/><br \/><\/p><p>P\u00ebrtej shifrave, mendoj se duhet t\u00eb flasim p\u00ebr sfidat e konkurrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ekonomis\u00eb, me fokus produktivitetin e pun\u00ebs dhe t\u00eb kapitalit, p.sh., a duhet t\u00eb hapim debatin n\u00ebse puna duhet t\u00eb taksohet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat nivele si fitimet nga investime n\u00eb tregjet financiare?! Cilat duhet t\u00eb jen\u00eb parimet baz\u00eb dhe prioritetet e politikave n\u00eb kushtet kur modeli i funksionimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr hir t\u00eb shpejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb zhvillimeve demografike, gjeopolitike e teknologjike nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb si m\u00eb par\u00eb?!<br \/><br \/><\/p><p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb sot flitet p\u00ebr ridimensionim t\u00eb modelit t\u00eb shfryt\u00ebzimit t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para n\u00eb kuadrin e zinxhirit t\u00eb vler\u00ebs (dhe interesave gjeopolitike) p.sh. atyre minerare (ku ne kemi edhe nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb investimeve t\u00eb huaja) a duhet t\u00eb debatojm\u00eb mbi opsionet e sofistikimit t\u00eb biznesit dhe rritjes s\u00eb vler\u00ebs s\u00eb shtuar n\u00eb vend?!<br \/><br \/><\/p><p>Kujtoj q\u00eb me investimet e p\u00ebrfunduara, apo n\u00eb proces n\u00eb sistemin energjetik apo fotovoltaik kemi hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re e jemi pozicionuar n\u00eb nj\u00eb standard tjet\u00ebr rajonal por a do t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb biznesi vendas (kryesisht MSME-t\u00eb) nga ky potencial?<\/p><p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, debatin n\u00eb lidhje me produktivitetin e pun\u00ebs, tashm\u00eb t\u00eb nisur nga KI q\u00eb nga 2017, apo mbrojtjen e sektor\u00ebve me r\u00ebnd\u00ebsi gjeopolitike duhet ta vendosim n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb debatit t\u00eb klim\u00ebs s\u00eb investimeve, si element thelb\u00ebsor t\u00eb ekonomis\u00eb p\u00ebr t\u00eb dakord\u00ebsuar p\u00ebrgjigje t\u00eb mir\u00ebmenduara ndaj sfidave t\u00eb biznesit n\u00eb kushtet e hapjes s\u00eb vendit.<br \/><br \/><\/p><p>N\u00eb kuadrin e politikave p\u00ebr p\u00ebrmir\u00ebsimin e klim\u00ebs s\u00eb investimeve, do t\u00eb vler\u00ebsonim ripriotizimin apo harmonizimin e nd\u00ebrhyrjeve\/reformave strukturore q\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb zbutjen e sfidave unike komb\u00ebtare q\u00eb lidhen me:<\/p><p>Cil\u00ebsin\u00eb e arsimit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, nivelin e uljes dhe reduktimit t\u00eb lindjeve dhe opsionet e politikave sociale q\u00eb mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, riprofilizimin e profesioneve n\u00eb kuadrin e AI dhe inovacionit, duke qen\u00eb se operacione t\u00eb caktuara t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura do t\u00eb reduktohen dhe profesione t\u00eb reja mund t\u00eb rilindin apo duhet t\u00eb p\u00ebrshtaten.<br \/><br \/><\/p><p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, p\u00ebrtej transparenc\u00ebs dhe cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb llogaridh\u00ebnies ndaj taksapaguesve, mbetet prioritare \u00e7do mas\u00eb n\u00eb drejtim t\u00eb stimulimit t\u00eb investimeve n\u00eb sektor\u00eb par\u00ebsor\u00eb apo t\u00ebrheqjes s\u00eb IHD-ve q\u00eb sjellin vler\u00eb t\u00eb shtuar n\u00eb vend, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb rivitalizimit t\u00eb zonave teknologjike dhe zhvillimit ekonomik (TEDA).+<br \/><br \/><\/p><p>\u00a0<\/p><p><strong>Gjat\u00eb pun\u00ebs suaj, cilat keni konstatuar si shqet\u00ebsimet kryesore t\u00eb biznesit dhe cilat jan\u00eb rekomandimet tuaja p\u00ebr zgjidhjen e tyre?<br \/><br \/><\/strong><\/p><p>Gjat\u00eb vitit 2023, shqet\u00ebsimet kryesore t\u00eb biznesit kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb lidhura kryesisht me q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e politikave fiskale, sfidat e konkurrueshm\u00ebris\u00eb t\u00eb NVM, eficienca energjetike n\u00eb nd\u00ebrtim dhe transport, dixhitalizimi i sh\u00ebrbimeve dhe cil\u00ebsia e ofrimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike t\u00eb dixhitalizuara p\u00ebr bizneset, si dhe t\u00ebrheqja e investimeve t\u00eb huaja t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb vend.<br \/><br \/><\/p><p>Por ndryshimi i vazhduesh\u00ebm i legjislacionit, sidomos atij fiskal, krijon pasiguri dhe vazhdon t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i vazhduesh\u00ebm p\u00ebr biznesin.<br \/><br \/><\/p><p>K\u00ebtu vlen t\u00eb sillet n\u00eb v\u00ebmendje mungesa e koordinimit n\u00eb koh\u00eb midis miratimit t\u00eb masave ligjore dhe infrastruktur\u00ebs operative dhe institucionale q\u00eb b\u00ebn t\u00eb mundur zbatimin efektiv dhe pa keqkuptime t\u00eb kuadrit rregullator.<br \/><br \/><\/p><p>Konkretisht, miratimi i ligjit 29\/2023\u00a0 \u201cP\u00ebr Tatimin mbi t\u00eb Ardhurat\u201d, i cili u shoq\u00ebrua gjat\u00eb 2023 me shum\u00eb diskutime dhe polemika mbi procesin e konsultimit publik dhe objektivat q\u00eb synon t\u00eb arrij\u00eb, pa hyr\u00eb ende n\u00eb fuqi u ndryshua me akt-normativ, p\u00ebr shkak t\u00eb pamund\u00ebsis\u00eb s\u00eb administrat\u00ebs tatimore p\u00ebr t\u00eb implementuar n\u00eb sistemin elektronik formular\u00ebt e rinj t\u00eb deklarimit, edhe pse nga strukturat p\u00ebrkat\u00ebse ishte premtuar q\u00eb n\u00eb mesin e 2023 \u00e7do gj\u00eb ishte gati.<br \/><br \/><\/p><p>Sikurse kemi n\u00ebnvizuar edhe m\u00eb par\u00eb, zbatimi efektiv i kuadrit rregullator dhe rritja e p\u00ebrputhshm\u00ebris\u00eb s\u00eb biznesit (k\u00ebtu sigurisht nuk e kam fjal\u00ebn p\u00ebr korporatat, por MSME q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb 99% t\u00eb bizneseve n\u00eb vend) me t\u00eb k\u00ebrkon si parakushte nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie transparente dhe koh\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr testimin e sistemeve q\u00eb kemi ende t\u00eb pakonsoliduara, ve\u00e7an\u00ebrisht tani q\u00eb ka hyr\u00eb n\u00eb funksionim edhe fiskalizimi.<br \/><br \/><\/p><p>Nga ana tjet\u00ebr mbeten aktuale edhe disa problematika t\u00eb natyr\u00ebs sistemike, sikurse jan\u00eb ato q\u00eb lidhen me sigurin\u00eb juridike t\u00eb pron\u00ebs. Sh\u00ebrbimet e ofruara nga Agjencia Shtet\u00ebrore e Kadastr\u00ebs, n\u00ebp\u00ebrmjet platform\u00ebs e-Albania jan\u00eb vler\u00ebsuar si nd\u00ebr m\u00eb problematiket p\u00ebr biznesin. Kjo ka rezultuar si nga rezultatet e Anketave t\u00eb Sekretariatit, ashtu edhe gjat\u00eb takimeve t\u00eb zhvilluara me biznese dhe ekspert\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb sjell\u00eb jo vet\u00ebm perceptimin e biznesit, por edhe at\u00eb individual.<br \/><br \/><\/p><p>Ankesat e ngritura nuk lidhen vet\u00ebm me aspektet e digjitalizimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve t\u00eb ofruara dhe funksionalitetin e tyre n\u00eb platform\u00eb. Ato kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me thelbin e sh\u00ebrbimit dhe t\u00eb drejt\u00ebn e pron\u00ebsis\u00eb dhe qasjen e drejtorive rajonale t\u00eb ASHK-s\u00eb p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrgjigje aplikimeve t\u00eb b\u00ebra n\u00ebp\u00ebrmjet platform\u00ebs e-Albania, pavar\u00ebsisht se p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb aplikimeve, paguhen tarifat kadastrale dhe komisionet bankare t\u00eb cilat arrijn\u00eb edhe 20% t\u00eb tarif\u00ebs.<br \/><br \/><\/p><p>Problematikat e evidentuara p\u00ebrfshijn\u00eb, por nuk kufizohen vet\u00ebm n\u00eb:<\/p><p>(a) moskthimin e p\u00ebrgjigjeve p\u00ebr aplikimet e b\u00ebra sipas kartelave t\u00eb informacionit dhe afateve ligjore n\u00eb e-Albania;<\/p><p>(b) kthimin e p\u00ebrgjigjeve t\u00eb paqarta dhe me referenca ligjore konfuze, shpesh duke iu referuar vet\u00ebm numrit t\u00eb ligjit 111\/2018 \u201cP\u00ebr Kadastr\u00ebn\u201d apo ligjit 20\/2020 \u201cP\u00ebr P\u00ebrfundimin e Proceseve Kalimtare t\u00eb Pron\u00ebsis\u00eb n\u00eb Republik\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb\u201d dhe jo neneve konkrete;<\/p><p>(c) k\u00ebrkesave p\u00ebr plot\u00ebsimin e dokumenteve shtes\u00eb, t\u00eb cilat disponohen ose jan\u00eb l\u00ebshuar m\u00eb par\u00eb nga vet\u00eb Kadastra, ose q\u00eb mund t\u00eb merren nga institucionet e tjera;<\/p><p>(d) moskonfirmimin e kopjeve t\u00eb kartelave t\u00eb pron\u00ebsis\u00eb zyrave noteriale, sipas afateve ligjore, duke penguar transaksionet e pron\u00ebsis\u00eb dhe ato bankare.<br \/><br \/><\/p><p>KI, n\u00eb formatin e saj, mbetet nj\u00eb platform\u00eb e pavarur, dhe bazuar n\u00eb anketimet dhe gjetjet kryesore gjat\u00eb pun\u00ebs son\u00eb n\u00eb vitin 2023, m\u00eb specifikisht mund t\u00eb theksojm\u00eb se:<br \/><br \/><\/p><p>\u2013Pagat e ul\u00ebta perceptohen si nj\u00eb faktor dominues i pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb dhe dekurajimit p\u00ebr punonj\u00ebsit\/pun\u00ebk\u00ebrkuesit n\u00eb tregun vendor t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb sektorin privat, sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mbledhura nga Sekretariati n\u00eb nj\u00eb pyet\u00ebsor me 262 t\u00eb rinj, me rreth nj\u00eb t\u00eb pest\u00ebn e t\u00eb pun\u00ebsuarve\/pun\u00ebk\u00ebrkuesit, duke e p\u00ebrmendur at\u00eb si sfid\u00ebn kryesore t\u00eb tregut t\u00eb pun\u00ebs.<br \/><br \/><\/p><p>Referuar t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb publikuara nga INSTAT, p\u00ebr aktivitetet ekonomike t\u00eb industris\u00eb, nd\u00ebrtimit dhe sh\u00ebrbimeve, kostoja mesatare e pun\u00ebs n\u00eb or\u00eb p\u00ebr punonj\u00ebs n\u00eb nj\u00ebsit\u00eb me koh\u00eb t\u00eb plot\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt se n\u00eb vendet an\u00ebtare dhe kandidate t\u00eb BE-s\u00eb.<\/p><p>Paga mbetet problematik\u00eb n\u00eb tregun e pun\u00ebs \u2013 Nj\u00eb p\u00ebrqindje e konsiderueshme e kompanive (34%) kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 50% t\u00eb punonj\u00ebsve me pag\u00eb minimale (Anketim i Sekretariatit). Pavar\u00ebsisht rritjes s\u00eb kostove, rreth 50% e kompanive mb\u00ebshtesin n\u00eb parim rritjen e m\u00ebtejshme t\u00eb pag\u00ebs minimale, kryesisht n\u00eb sh\u00ebrbime, tregti dhe turiz\u00ebm. Rreth nj\u00eb e treta e kompanive mendojn\u00eb se kjo do t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb frenimin e largimit t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore n\u00eb vend, kryesisht n\u00eb turiz\u00ebm, tregti dhe industri.<br \/><br \/><\/p><p>-Shqip\u00ebria renditet ul\u00ebt n\u00eb produktivitetin e pun\u00ebs dhe ka nevoj\u00eb p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore t\u00eb kualifikuar p\u00ebr t\u00eb rritur produktivitetin. Kultura e pun\u00ebs dhe kualifikimet e pap\u00ebrshtatshme midis pun\u00ebk\u00ebrkuesve mbeten shqet\u00ebsimet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura p\u00ebr pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit<\/p><p>\u2013Ka nj\u00eb konsensus t\u00eb gjer\u00eb mes sektorit privat p\u00ebr sa i p\u00ebrket efektivitetit dhe komoditetit t\u00eb t\u00eb b\u00ebrit biznes fal\u00eb dixhitalizimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike n\u00eb dispozicion t\u00eb bizneseve. Nd\u00ebrsa digjitalizimi i sh\u00ebrbimeve publike vler\u00ebsohet gjer\u00ebsisht, ka ende shqet\u00ebsim n\u00eb lidhje me efikasitetin, aksesin, transparenc\u00ebn dhe reagimin n\u00eb koh\u00eb si t\u00eb administrat\u00ebs qendrore, ashtu edhe asaj lokale.<br \/><br \/><\/p><p>Digjitalizimi i sh\u00ebrbimeve publike \u00ebsht\u00eb mir\u00ebpritur nga biznesi dhe sektori percepton ulje t\u00eb barr\u00ebs administrative, si rezultat i digjitalizimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike, si dhe Reduktim t\u00eb praktikave korruptive si rezultat i minimizimit t\u00eb kontaktit njer\u00ebzor.<\/p><p>Megjithat\u00eb, nga diskutimet kualitative me grupe t\u00eb fokusuara, nj\u00eb \u201cbarr\u00eb tjet\u00ebr administrative\u201d e brendshme e kompanis\u00eb duket se po lind, sidomos p\u00ebr kompanit\u00eb e vogla dhe t\u00eb mesme \u2013 p\u00ebrshtatja me digjitalizimin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb k\u00ebto kompani t\u2019i p\u00ebrthithin dhe t\u2019i p\u00ebrdorin si duhet sh\u00ebrbimet online.<br \/><br \/><\/p><p>Kjo \u00ebsht\u00eb e lidhur me nivelin e digjitalizimit t\u00eb brendsh\u00ebm t\u00eb kompanive dhe me rritjen e njohurive digjitale t\u00eb punonj\u00ebsve t\u00eb tyre (aft\u00ebsimi teknologjik, apo pagesa t\u00eb shtuara p\u00ebr angazhimin e ekspert\u00ebve t\u00eb fush\u00ebs). Menaxhimi elektronik i dokumenteve, arkivimi, p\u00ebrdorimi i n\u00ebnshkrimit elektronik (jo vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rast\u00ebsore) madje deri edhe p\u00ebrdorimi bazik i platformave online jan\u00eb sfida p\u00ebr NVM-t\u00eb.<br \/><br \/><\/p><p>\u2013Kompanit\u00eb jan\u00eb t\u00eb gatshme t\u00eb p\u00ebrdorin pagesat online gjat\u00eb p\u00ebrftimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve publike n\u00eb platformat online, por kan\u00eb rezerva n\u00eb drejtim t\u00eb elementeve t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tyre. Pagesat online p\u00ebr p\u00ebrfitimin e sh\u00ebrbimeve publike digjitale konsiderohen t\u00eb pazhvilluara dhe me mungesa.<br \/><br \/><\/p><p>Mbrojtja e identitetit online konsiderohet si sfiduese bazuar n\u00eb perceptimet e sektorit privat. Pavar\u00ebsisht zhvillimeve dhe arritjeve publike n\u00eb krijimin e platformave t\u00eb sigurta dhe t\u00eb pajisura me elementet p\u00ebrkat\u00ebse n\u00eb lidhje me mbrojtjen e t\u00eb dh\u00ebnave online t\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb tyre, s\u00ebrish siguria ngelet elementi m\u00eb problematik bazuar n\u00eb perceptimet e sektorit privat dhe p\u00ebrdoruesit kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrgjegj\u00ebsim n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim.<br \/><br \/><\/p><p>Ky perceptim i \u201csiguris\u00eb\u201d dhe \u201ckonfidencialitetit\u201d \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb trajtohet, pasi ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti me besimin tek institucionet dhe me t\u00eb \u201cb\u00ebrit biznes n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndershme dhe t\u00eb drejt\u00eb\u201d.<br \/><br \/><\/p><p>Perceptimi mund t\u00eb \u201cinflacionohet\u201d edhe nga fakti q\u00eb shpeshher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se \u00e7far\u00eb informacioni \u00ebsht\u00eb konfidencial dhe \u00e7far\u00eb publik, kur vjen puna te biznesi\/pronar\u00ebt\/punonj\u00ebsit.<br \/><br \/><\/p><p>\u2013Nga ana tjet\u00ebr, mb\u00ebshtetja digjitale ose sh\u00ebrbimi ndaj klientit i ofruar p\u00ebrmes kanaleve digjitale si email, chat, aplikacionet celulare, mediat sociale, etj., konsiderohet i pamjaftuesh\u00ebm dhe cenon efikasitetin e sh\u00ebrbimeve digjitale t\u00eb ofruara t\u00eb cilat shpesh vler\u00ebsohen se nuk merren n\u00eb koh\u00ebn e duhur.<br \/><br \/><\/p><p>N\u00eb analizat tona, rezulton se ka ende mjaft subjekte q\u00eb do t\u00eb parap\u00eblqenin nj\u00eb sh\u00ebrbim me telefon\/kontakt n\u00eb lidhje me problematikat e ve\u00e7anta q\u00eb lidhen si me QKB apo Tatimet.<br \/><br \/><\/p><p>Ka dallime t\u00eb theksuara mes ofrimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve n\u00eb nivel qendror dhe lokal. Aktualisht pushteti vendor konsiderohet i paintegruar n\u00eb platformat e sh\u00ebrbimeve online dhe bizneset i perceptojn\u00eb platformat ekzistuese lokale si baz\u00eb dhe n\u00eb munges\u00eb sh\u00ebrbimesh.<\/p><p>N\u00eb fund t\u00eb vitit 2023, Shqip\u00ebria u hoq nga lista gri e FATF\/MONEYVAL, p\u00ebr shkak t\u00eb plot\u00ebsimit t\u00eb disa rekomandimeve. Ky zhvillim pritet t\u00eb sjell\u00eb shum\u00eb implikime pozitive n\u00eb lidhje me reputacionin e vendit dhe t\u00eb ul\u00eb kostot e transaksioneve financiare vendase dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare, n\u00ebp\u00ebrmjet bankave.<br \/><br \/><\/p><p>Nd\u00ebrkoh\u00eb, Qeveria nisi planin e saj p\u00ebr nj\u00eb rritje t\u00eb konsiderueshme t\u00eb pagave n\u00eb sektorin publik, duke synuar rritjen e konkurrenc\u00ebs n\u00eb sektorin e tregut dhe nxitjen e rritjes s\u00eb pagave edhe n\u00eb sektorin publik. Sipas k\u00ebtij plani, paga mesatare e e pritshme n\u00eb vend parashikohet t\u00eb rritet me 67% n\u00eb vitin 2024, krahasuar me vitin 2022, q\u00eb besoj do t\u00eb ndikoj\u00eb edhe nivelin e pagave n\u00eb sektorin privat.<\/p><p>Gjat\u00eb vitit 2023, Sekretariati i K\u00ebshillit t\u00eb Investimeve ka dh\u00ebn\u00eb input t\u00eb konsideruesh\u00ebm, duke ofruar t\u00eb dh\u00ebna mbi strategjit\u00eb dhe dokumentet e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb politik\u00ebb\u00ebrje, si:<\/p><p>(1) raportimi n\u00eb Komisionin e BE-s\u00eb si pjes\u00eb e takimit dypal\u00ebsh Shqip\u00ebri-BE, p\u00ebr shqyrtimin analitik t\u00eb kapitullit t\u00eb grupit t\u00eb par\u00eb, \u201cBazat\u201d ku platforma e KI u paraqit si nj\u00eb model eficient dialogu publik-privat<\/p><p>(2) sugjerimi p\u00ebr p\u00ebrfshirje n\u00eb Strategjin\u00eb e Specializimit t\u00eb zgjuar, i 59 rekomandimeve t\u00eb KI.<\/p><p>(3) prioritizimi i 23 rekomandimeve p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb Strategjin\u00eb p\u00ebr Decentralizimin dhe Vet\u00ebqeverisjen Lokale 2023-2030.<\/p><p>(4) kontribut n\u00eb finalizimin e angazhimeve t\u00eb Planit Komb\u00ebtar mbi Partneritetin e Qeverisjes s\u00eb Hapur \u2013 OGP.<\/p><p>(5) evidentuar 34 rekomandime p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb Programin e Reform\u00ebs Ekonomike 2024-2026 sipas reformave kryesore strukturore t\u00eb propozuara.<br \/><br \/><\/p><p>D\u00ebshiroj t\u00eb theksoj se nga analiza e progresit t\u00eb rekomandimeve t\u00eb KI, ka pasur disa dinamika pozitive, q\u00eb rezultuan n\u00eb progresin e 44 rekomandimeve t\u00eb KI:<br \/><br \/><\/p><p>Evidentohet progres i q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb drejtim t\u00eb inkurajimit t\u00eb p\u00ebrpjekjeve n\u00eb turiz\u00ebm, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb qasjeje t\u00eb harmonizuar p.sh., me miratimin nga K\u00ebshilli i Ministrave t\u00eb planeve specifike t\u00eb detajuara t\u00eb Zonave t\u00eb R\u00ebnd\u00ebsis\u00eb Komb\u00ebtare, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb planeve urbanistike ekonomike; nj\u00eb promovim t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb ofert\u00ebs turistike, n\u00ebp\u00ebrmjet nismave t\u00eb ndryshme q\u00eb synojn\u00eb rritjen e vizibilitetit t\u00eb sektorit t\u00eb turizmit n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb shkall\u00eb globale; p\u00ebrmir\u00ebsime n\u00eb qeverisjen e sektorit t\u00eb turizmit, duke nxitur bashk\u00ebpunimin edhe n\u00eb nivel lokal; nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb stimulohen p\u00ebrpjekje p\u00ebr formalizimin e aktiviteteve t\u00eb promovuara nga platformat e prenotimeve online.<br \/><br \/><\/p><p>Nd\u00ebrsa p\u00ebr sektorin e bujq\u00ebsis\u00eb do t\u00eb ve\u00e7onim disa nisma ligjore t\u00eb nd\u00ebrmarra p\u00ebr t\u00eb rritur sakt\u00ebsin\u00eb e hartave t\u00eb tok\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar t\u00eb drejtat e pron\u00ebsis\u00eb n\u00eb zona me r\u00ebnd\u00ebsi ekonomike p\u00ebrmes autorizimit t\u00eb task forcave nd\u00ebrinstitucionale t\u00eb koordinojn\u00eb proceset e shfryt\u00ebzimit; stimulimi i aktiviteteve agrop\u00ebrpunuese me vler\u00eb t\u00eb shtuar sidomos p\u00ebr bizneset e p\u00ebrfshira n\u00eb sektorin e fruta-perimeve dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, apo Portalin e Fermerit n\u00eb prill 2023, q\u00eb u ofron fermer\u00ebve informacion n\u00eb koh\u00eb reale t\u00eb tregut, duke nxitur nj\u00eb lidhje m\u00eb t\u00eb mir\u00eb me mbledh\u00ebsit dhe shp\u00ebrndar\u00ebsit dhe duke kontribuar n\u00eb efikasitetin e zinxhirit t\u00eb vler\u00ebs bujq\u00ebsore.<\/p><p>Jan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb gjithashtu disa nd\u00ebrhyrje legjislative n\u00eb sektorin e Energjis\u00eb, q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb rrisin efikasitetin, q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebrdorimin e burimeve t\u00eb rinovueshme t\u00eb energjis\u00eb, t\u00eb promovojn\u00eb nj\u00eb treg konkurrues t\u00eb energjis\u00eb, t\u00eb leht\u00ebsojn\u00eb aksesin n\u00eb informacion dhe t\u00eb nxis\u00eb adoptimin e gjer\u00eb t\u00eb energjis\u00eb s\u00eb rinovueshme n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5483eec elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5483eec\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"460\" height=\"314\" src=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-9618\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve.png 460w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve-300x205.png 300w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve-350x239.png 350w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve-370x253.png 370w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve-255x174.png 255w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/keshilli-investimeve-285x195.png 285w\" sizes=\"(max-width: 460px) 100vw, 460px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c5633eb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c5633eb\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.18.0 - 20-12-2023 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Burimi: K\u00ebshilli i Investimeve<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f1c78e7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f1c78e7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\tSikurse vihet re n\u00eb grafikun m\u00eb posht\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb jo e vog\u00ebl e problematikave jan\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs institucionale, ndaj do t\u00eb vler\u00ebsonim krijimin e \u201cAgjencis\u00eb s\u00eb Inovacionit dhe Ekselenc\u00ebs\u201d e themeluar n\u00eb n\u00ebntor 2023, e fokusuar n\u00eb inovacionin e sh\u00ebrbimeve publike dhe administrat\u00ebs me synim, integrimin e ekspert\u00ebve kryesor\u00eb n\u00eb administrat\u00ebn publike; trajtimi i \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb produktivitetit t\u00eb pun\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet miratimit t\u00eb nj\u00eb mekanizmi t\u00eb ri t\u00eb indeksimit t\u00eb pagave p\u00ebr punonj\u00ebsit n\u00eb institucionet e administrat\u00ebs publike, jo m\u00eb von\u00eb se dy vjet nga indeksimi i fundit, s\u00eb bashku me rregullat p\u00ebr zbatimin e tij, q\u00eb pritet t\u00eb ket\u00eb ndikim edhe n\u00eb sektorin privat.\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-be89e29 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"be89e29\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"439\" height=\"297\" src=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-9620\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2.png 439w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2-300x203.png 300w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2-350x237.png 350w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2-370x250.png 370w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2-255x173.png 255w, https:\/\/www.investment.com.al\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Keshilli-investimeve-2-285x193.png 285w\" sizes=\"(max-width: 439px) 100vw, 439px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-01556b6 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"01556b6\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Burimi: K\u00ebshilli i Investimeve<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e29882d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e29882d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\"><a href=\"https:\/\/www.monitor.al\/sfidat-e-konkurrueshmerise-se-ekonomise-2\/\" target=\"_blank\">Publikuar n\u00eb Revist\u00ebn Monitor, 4 mars 2024<\/a><\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Intervist\u00eb me znj. Diana Leka (Angoni), drejtore e Sekretariatit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Investimeve (KIS). P\u00ebrtej shifrave, duhet t\u00eb flasim p\u00ebr sfidat e konkurrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb ekonomis\u00eb, me fokus produktivitetin e pun\u00ebs dhe t\u00eb kapitalit, p.sh., a duhet t\u00eb hapim debatin n\u00ebse puna duhet t\u00eb taksohet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat nivele si fitimet nga investime n\u00eb tregjet financiare?! [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":100,"featured_media":0,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[237],"tags":[],"class_list":["post-9612","publication","type-publication","status-publish","format-standard","hentry","category-publikime-2024"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/publication\/9612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/publication"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/publication"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/100"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/publication\/9612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9653,"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/publication\/9612\/revisions\/9653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.investment.com.al\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}